Tentoonstelling the Update in 's‑Hertogenbosch
Van 10 tot en met 20 september 2009 was in de Nederlands Hervormde kerk (Grote Kerk) aan het kerkpleintje (Kerkstraat 20) in 's‑Hertogenbosch de tentoonstelling THE UPDATE te zien. De titel the Update verwijst naar het gegeven dat 45 hedendaagse Nederlandse kunstenaars en amateurs op zoek zijn gegaan naar manieren om met traditionele schildermaterialen nieuwe uitdrukkingsmogelijkheden te vinden.
Er waren 100 schilderijen en objecten te zien zijn waarin materialen en technieken, die vaak duizenden jaren oud zijn, een nieuwe toepassing vinden. Soms zijn dat toepassingen die heel sterk in de traditie verankerd zijn, soms zijn dat echt vernieuwende toepassingen. Alle schilderijen en objecten zijn geschilderd met zelfgemaakte verf op basis van zowel oude recepten als door experiment verkregen inzichten.
Catalogustekst
The Update
42 Nederlandse Kunstenaars werken met Oude Schildertechnieken.
Het verleden is springlevend! Dat laten 42 kunstenaars van 10 t/m 20 september zien in de Nederlands Hervormde kerk in 's‑Hertogenbosch onder de toepasselijke titel 'the Update'. Het zijn kunstenaars die heel verschillend werk maken, maar één ding gemeen hebben, namelijk een enorme liefde voor verf en traditie.
Allemaal maken ze zelf hun verf, van pigmenten en bijenwas, of rauwe lijnolie, een eidooier, kalk, kaas, noem maar op. En dat op basis van meestal oude recepten en procedés, waar ze dan ook weer zo creatief mee omgaan dat ze daaraan een totaal nieuwe draai geven.
Ze noemen het zelf "de uitdaging om de hedendaagse schilderkunst te vernieuwen met oude technieken". Voor deze zo verschillende kunstenaars, de een werkt abstract, de ander is fijnschilder, is vakmanschap en ambacht een vanzelfsprekende zaak. Het materiaal waarmee ze werken is voor hen van veel meer belang dan voor de meeste andere kunstenaars.
Zo is het werk van de bekende Tilburgse kunstenares Riky Schellart van Deursen gebaseerd op schetsen die ze maakte in het Nationaal museum Egypte in Caïro. Ze heeft die schetsen uitgewerkt in een indrukwekkende reeks van encaustiekschilderijen, die tot stand kwamen met hete bijenwas en een penseel net zoals dat tweeduizend jaar geleden gebeurde in Egypte. Het zijn voorbeelden van hoe het verleden een leidraad en inspiratiebron kan zijn, niet alleen qua onderwerp, maar ook door materiaalkeuze.
De in Den Bosch wonende en werkzame Chika Ito gebruikte haar Japanse achtergrond door met pigment, gebonden met traditionele bindmiddelen zoals rijstemeel, een immense abstracte installatie van vele losse vellen papier te schilderen.
De eveneens Bossche kunstenares Susan Reijnders, die opgeleid is in de klassieke Chinese inktschildertraditie, voegde aan de Chinese inkttechnieken eeuwenoude westerse kennis toe van verven gebaseerd op kaas, en dat in werk dat op geen enkele manier traditioneel te noemen is.
De uit Noordwijk afkomstige Daniël Tavenier gebruikte zijn diepgaande kennis van Russische ikoontechnieken voor spectaculair geschilderde temperaschilderijen, waarop details als parels oplichten tegen intens gekleurde achtergronden.
In het complexe werk van Lukas Stofferis speelt bladgoud een grote rol, soms vormt het een verre achtergrond, soms is het juist de invulling van een voorgrond, en vaak verbindt het beiden in een fascinerend spel van matheid en glans, transparantie en opaciteit.
Een digitale catalogus is te zien op de website van de Stichting Oude Schildertechnieken (SOST), die de tentoonstelling organiseert. Deze stichting, die in Den Bosch is gevestigd, wil landelijk de belangen van kunstenaars die werken met oude en vaak vergeten schildertechnieken behartigen. De belangstelling voor die technieken is de laatste jaren spectaculair aan het groeien. Dat blijkt onder meer uit de grote aandacht die er is voor de in 2009 opgerichte Opleiding Oude Schildertechnieken (OOST) van de Stichting Quadratura.
De opvolgende expositie Materia Prima I, 2010 , kunt u hier bekijken.